Kim Bảng – Ngày 24/8/2026, Hướng tới Lễ Giỗ trận Kim Bảng năm 2026, một không gian văn hóa – nghệ thuật đặc biệt đang được chuẩn bị tại quê hương Kim Bảng với chủ đề “Sắc màu quê hương Kim Bảng trong hành trình cùng đất nước”. Không chỉ là nơi trưng bày những bức tranh, hình ảnh và tư liệu, triển lãm còn là một hành trình trở về với cội nguồn, lắng nghe ký ức của quê hương, tưởng niệm những người đã hy sinh, trân trọng những đổi thay hôm nay và cùng nhau gửi gắm khát vọng về một Kim Bảng đoàn kết, văn minh, phát triển. Từ những câu chuyện của quá khứ đến những sắc màu của hiện tại và ước mơ của thế hệ mai sau, mỗi tác phẩm sẽ là một nhịp cầu nối các thế hệ, để tình yêu quê hương được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa và truyền trao.

Nội dung đang dự thảo và xin ý kiến: Chi tiết góp ý xin liên hệ Đồng chí Phạm Văn Chiêm: 0393156755. Xin trân trọng cảm ơn Quý ông bà cô bác, anh chị em, nhân dân, và người yêu quý mến Kim Bảng – Nam Điền

Nội dung đang tiếp tục hoàn thiện, trong lúc sưu tập trang, tư liệu từ các người con quê hương Kim Bảng, Nam Điền, An Phú, rất trân trọng cảm ơn Quý ông bà cô bác, anh chị em, nhân dân, và người yêu quý mến tiếp tục gửi ảnh sưu tập, tranh…

SẮC MÀU QUÊ HƯƠNG KIM BẢNG – KHI KÝ ỨC, TRI ÂN VÀ KHÁT VỌNG GẶP NHAU

Hướng tới Lễ Giỗ trận Kim Bảng năm 2026, tại khu vực Nhà văn hóa thôn Nam Điền, xã An Phú, thành phố Hải Phòng, một không gian văn hóa – nghệ thuật đặc biệt đang được chuẩn bị với chủ đề:

“SẮC MÀU QUÊ HƯƠNG KIM BẢNG TRONG HÀNH TRÌNH CÙNG ĐẤT NƯỚC”

Triển lãm dự kiến khai mạc lúc 14 giờ 00 phút, thứ Sáu, ngày 28/8/2026 và duy trì trong suốt chuỗi sự kiện Giỗ trận Kim Bảng năm 2026. Đây không đơn thuần là một cuộc trưng bày tranh. Đó sẽ là một hành trình trở về. Trở về với giếng làng, dòng sông, cánh đồng, mái chùa, những con đường thân thuộc và nghĩa tình xóm làng. Trở về với lịch sử của một miền quê đã đi qua những năm tháng gian lao, mất mát nhưng chưa bao giờ khuất phục. Và hơn hết, trở về để mỗi người thêm hiểu rằng: bình yên hôm nay được làm nên từ sự hy sinh của những thế hệ đi trước.

Đặc biệt, khi ánh sáng của cách mạng của Đảng soi đường, Kim Bảng bước vào một chặng đường lịch sử mới, nơi tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh và sự gắn bó giữa nhân dân với cách mạng được hun đúc trong những năm tháng gian lao. Những câu chuyện về phong trào cách mạng, những cơ sở bí mật, những con người đã che chở cán bộ, chiến đấu và hy sinh vì quê hương, đất nước sẽ được tái hiện bằng hội họa, hình ảnh và tư liệu, để thế hệ hôm nay thêm hiểu, thêm trân trọng giá trị của độc lập, hòa bình. Từ quá khứ xa xưa, đến những năm tháng cách mạng và kháng chiến, rồi hành trình hồi sinh, đổi mới và phát triển hôm nay, mỗi tác phẩm trong triển lãm sẽ là một nhịp cầu nối các thế hệ, để tình yêu quê hương được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa và trao truyền; để mỗi người con Kim Bảng thêm tự hào về cội nguồn và cùng chung sức viết tiếp một tương lai đoàn kết, văn minh, phát triển và đáng sống.

KIM BẢNG – VÙNG ĐẤT, CON NGƯỜI VÀ KÝ ỨC TRẬN CÀN THÁNG 8 NĂM 1949

Qua tư liệu trong cuốn “Lịch sử Đảng bộ và Nhân dân xã Phú Điền (1930–2012)”, Nhà xuất bản Hải Phòng, 2013

Một vùng quê mang khát vọng học hành, đỗ đạt và giúp dân, giúp nước. Kim Bảng là một làng quê có lịch sử lâu đời thuộc xã Phú Điền, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương trước đây. Trong dòng chảy lịch sử của quê hương Phú Điền, Kim Bảng không chỉ được nhắc đến bởi truyền thống văn hóa, hiếu học và nghĩa tình, mà còn bởi những năm tháng đấu tranh cách mạng đầy gian khổ, hy sinh.

Theo sách, làng Kim Bảng xưa còn được gọi là làng Dương Bảng hay làng Báng. Tên gọi Kim Bảng gắn với một ước vọng đẹp đẽ của các thế hệ cư dân nơi đây: mong con cháu được học hành, đỗ đạt, thành danh để đem tài năng giúp dân, giúp nước. Hai chữ “Kim Bảng” mang hàm ý về “bảng vàng”, biểu tượng của sự học, của công danh và khát vọng vươn lên. Qua cách lý giải tên làng, có thể thấy từ xa xưa, người Kim Bảng đã gửi gắm vào tên quê hương một quan niệm sống đầy nhân văn: học tập và thành đạt không chỉ cho bản thân, mà cao hơn là để phụng sự cộng đồng, quê hương và đất nước.

Cuốn “Lịch sử Đảng bộ và Nhân dân xã Phú Điền (1930–2012)”, do Ban Chấp hành Đảng bộ xã Phú Điền biên soạn, Nhà xuất bản Hải Phòng xuất bản năm 2013, đã dành những dòng tư liệu quý giá ghi lại nguồn gốc tên làng cũng như một trong những sự kiện đau thương, bi tráng nhất của Kim Bảng trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. 

Con người Kim Bảng trong những năm tháng kháng chiến

Truyền thống của Kim Bảng không chỉ thể hiện trong sự hiếu học mà còn được tôi luyện trong những thời khắc khắc nghiệt của lịch sử. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nhân dân xã Phú Điền nói chung và Kim Bảng nói riêng tích cực tham gia các phong trào phục vụ kháng chiến. Lực lượng dân quân, du kích ngày càng phát triển; khí thế thi đua sôi nổi; phong trào đấu tranh bảo vệ quê hương được nhân dân nhiệt tình hưởng ứng. Chính trong hoàn cảnh ấy, Kim Bảng đã trở thành một địa bàn mà quân Pháp tìm cách bao vây, càn quét nhằm phá vỡ cơ sở cách mạng, uy hiếp cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Trận càn Kim Bảng tháng 8 năm 1949

Theo nội dung được ghi tại trang 62–63 của cuốn lịch sử, tháng 8 năm 1949, quân địch bí mật điều lực lượng tổ chức một trận càn lớn vào xã Phú Điền. Các ngả đường vào xã bị chúng bao vây, phong tỏa. Trước tình thế bất ngờ, lực lượng du kích kịp thời báo cho nhân dân phòng tránh, đối phó, đồng thời bí mật rút khỏi vòng vây để bảo toàn lực lượng và chờ thời cơ đánh địch. Trời vừa mờ sáng, quân địch bao vây thôn Kim Bảng. Chúng tiến hành lùng sục và phát hiện hai hầm bí mật, bắt đi 18 người, trong đó theo sách ghi lại có 13 đồng chí là đảng viên. Trong số những người bị bắt có đồng chí Lê Xuân Nhân (Lê Văn Nhân, tức Hải) – Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến xã Phú Điền. Biết đồng chí là Chủ tịch xã, quân địch đã dùng nhiều cực hình tra tấn nhằm khai thác thông tin về tổ chức Đảng và cơ sở kháng chiến. Tuy nhiên, trước sự kiên trung của người cán bộ cách mạng, chúng không đạt được mục đích. Đồng chí Lê Văn Nhân đã giữ vững khí tiết, không khuất phục trước kẻ thù và anh dũng hy sinh. Mười bảy người còn lại bị quân địch đưa về khu vực Chi Đoan – Cộng Hòa, tiếp tục bị tra tấn. Không khai thác được thông tin, chúng đã sát hại cả 17 người và đưa thi thể xuống khu vực sông Ba Kèo, Cộng Hòa. Đó là một mất mát vô cùng đau thương đối với Kim Bảng và toàn xã Phú Điền. Chỉ trong một trận càn, nhiều cán bộ, đảng viên và người dân đã vĩnh viễn nằm lại, để lại nỗi đau lớn cho gia đình, dòng họ và quê hương.

Nhưng bạo lực của kẻ thù đã không thể khuất phục được ý chí của người dân nơi đây.

Sau mất mát là sự đoàn kết và ý chí tiếp tục kháng chiến. Tư liệu lịch sử cho biết, sau sự kiện đau thương ấy, Chi bộ địa phương đã tổ chức để nhân dân bí mật đưa những người hy sinh về quê hương an táng, đồng thời thăm hỏi, động viên vợ, con, cha mẹ và gia đình của những người đã mất. Đây không chỉ là nghĩa cử đối với người đã khuất mà còn thể hiện một truyền thống sâu sắc của người dân Kim Bảng và Phú Điền: nghĩa tình, đoàn kết và không bỏ lại đồng bào, đồng chí của mình. Chi bộ tiếp tục tuyên truyền, động viên nhân dân nhận rõ tội ác của quân xâm lược, giữ vững niềm tin vào cuộc kháng chiến và đường lối “trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi”. Sau trận càn tại Kim Bảng, quân địch vẫn tiếp tục mở nhiều cuộc càn quét vào các thôn trong xã nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân và phá hệ thống cơ sở cách mạng. Nhưng qua thực tiễn đấu tranh, Chi bộ cùng lực lượng vũ trang và nhân dân ngày càng tích lũy kinh nghiệm, chủ động hơn trong việc đánh trả, bảo toàn lực lượng và chống lại âm mưu của kẻ thù.

Kim Bảng – ký ức không thể phai mờ

Nhìn lại lịch sử Kim Bảng, có thể thấy đây là một vùng quê hội tụ những giá trị đáng trân trọng. Đó là khát vọng học hành và thành danh để giúp dân, giúp nước được gửi gắm ngay trong tên gọi Kim Bảng. Đó là những con người cần cù, gắn bó với quê hương, giàu tình làng nghĩa xóm. Và đặc biệt, đó là tinh thần yêu nước, lòng kiên trung và sự hy sinh của các thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp. Trận càn tháng 8 năm 1949 là một trang sử đau thương, nhưng cũng là một trang sử của lòng quả cảm. Mười tám con người bị bắt trong buổi sáng ấy, trong đó có người cán bộ đứng đầu chính quyền kháng chiến của xã, đã trở thành những chứng nhân cho một thời kỳ mà sự lựa chọn giữa khuất phục và giữ gìn khí tiết có thể phải trả bằng chính sinh mạng. Máu của những người đã ngã xuống hòa vào đất quê hương, để các thế hệ sau được sống trong hòa bình.

Từ ký ức lịch sử đến trách nhiệm hôm nay

Hơn bảy thập kỷ đã qua, dấu tích của chiến tranh có thể dần thay đổi theo thời gian, nhưng ký ức về những người đã hy sinh cần được gìn giữ và truyền lại. Việc tìm hiểu, sưu tầm, giới thiệu những tư liệu từ cuốn “Lịch sử Đảng bộ và Nhân dân xã Phú Điền (1930–2012)” không chỉ nhằm kể lại một sự kiện đã qua. Quan trọng hơn, đó là cách để thế hệ hôm nay hiểu rằng cuộc sống hòa bình, sự phát triển của quê hương và những thành quả đang có được xây dựng trên biết bao gian khổ, mất mát của cha ông. Tưởng nhớ những người đã hy sinh trong trận càn Kim Bảng cũng chính là nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm trân trọng lịch sử, giữ gìn tình đoàn kết cộng đồng, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ và chung tay xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Kim Bảng hôm nay đi tiếp từ một miền ký ức như thế – một vùng đất mang khát vọng bảng vàng, một quê hương giàu nghĩa tình và một địa danh đã ghi dấu sự hy sinh của những con người kiên trung trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc.

Nguồn tư liệu: Ban Chấp hành Đảng bộ xã Phú Điền, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Lịch sử Đảng bộ và Nhân dân xã Phú Điền (1930–2012). Nhà xuất bản Hải Phòng, 2013. Tư liệu sử dụng chủ yếu: phần giới thiệu nguồn gốc tên làng Kim Bảng và nội dung về cuộc càn quét của thực dân Pháp tại thôn Kim Bảng tháng 8 năm 1949, trang 8 và trang 62–63.

Theo những trang tư liệu Lịch sử Đảng bộ được biên soạn từ trước năm 1996, Phú Điền trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp là một vùng quê giàu truyền thống cách mạng, nơi phong trào dân quân, du kích và tinh thần yêu nước của nhân dân phát triển mạnh mẽ. Đầu năm 1949, quân Pháp nhiều lần mở các cuộc càn quét quy mô lớn vào địa bàn nhưng đều vấp phải sự chống trả quyết liệt của quân và dân Phú Điền. Đặc biệt, tháng 8/1949, quân Pháp bao vây thôn Kim Bảng, lục soát và phát hiện hai hầm bí mật, bắt 18 cán bộ, đảng viên, du kích và người dân, trong đó có 13 đảng viên. Dù bị tra tấn, những người bị bắt vẫn kiên cường, không khai báo, không khuất phục trước kẻ thù. Đồng chí Lê Văn Nhân (tức Hải), Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính xã Phú Điền, cùng những người đồng chí, đồng bào của mình đã anh dũng hy sinh, để lại một dấu son đau thương mà bất khuất trong lịch sử quê hương. Máu của những người con Kim Bảng năm ấy không làm phong trào cách mạng lùi bước. Trái lại, sự hy sinh ấy càng hun đúc ý chí đấu tranh, củng cố niềm tin và tinh thần đoàn kết của nhân dân Phú Điền trong những năm tháng kháng chiến gian khổ. Những trang tư liệu lịch sử Đảng có niên đại từ trước năm 1996 vì thế không chỉ là những dòng ghi chép của quá khứ, mà còn là chứng tích quý giá về lòng yêu nước, khí tiết và sự hy sinh của các thế hệ cha ông. Đó cũng là cơ sở để hôm nay và mai sau, các thế hệ người Kim Bảng tiếp tục tưởng nhớ, tri ân, gìn giữ ký ức lịch sử và tiếp nối truyền thống xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.

18 NGỌN LỬA KHÔNG BAO GIỜ TẮT

Điểm lắng sâu và trang trọng nhất của triển lãm sẽ là không gian “Kim Bảng – Ký ức không quên”, gắn trực tiếp với Lễ Giỗ trận và sự kiện lịch sử trong trận càn ngày 10–11/8/1949. Tại đây, câu chuyện về 18 cán bộ, du kích và nhân dân Kim Bảng đã hy sinh sẽ được kể lại bằng hội họa, hình ảnh, tư liệu và những biểu tượng giàu cảm xúc. Không cần những hình ảnh bi thương nặng nề. Có thể chỉ là 18 ngôi sao, 18 dải sáng, những ngọn lửa, cây lúa, dòng nước và những bàn tay nối tiếp nhau qua các thế hệ. Nhưng chính từ những biểu tượng ấy, một thông điệp lớn sẽ được gửi tới hôm nay: “Không để quá khứ chìm vào quên lãng, bởi bình yên hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh của những thế hệ đi trước.” Đó cũng là lý do cụm tác phẩm trung tâm được đề xuất mang tên: “18 NGỌN LỬA KHÔNG BAO GIỜ TẮT”. Những con người đã nằm lại, nhưng tinh thần yêu nước, lòng quả cảm và nghĩa tình của họ vẫn tiếp tục sống trong mỗi mái nhà, mỗi gia đình và trong ký ức của quê hương.

Giếng làng Kim Bảng xưa, nơi tụ thuỷ, tụ phúc của Làng, nay càng thêm linh ứng hơn bởi hồn thiêng sông núi, lại được thêm bởi anh linh của anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập tự do của quê hương đất nước, một trong những giếng làng đẹp nhất, và mong nơi đây sớm được Đảng và Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử cách mạng 

TIẾP BƯỚC CHA ANH – NHỮNG NGƯỜI CON KIM BẢNG TRONG SỰ NGHIỆP DỰNG XÂY ĐẤT NƯỚC

Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc Việt Nam thế kỷ XX, mỗi vùng quê đều góp phần làm nên sức mạnh chung của đất nước bằng những hy sinh trong chiến tranh và những cống hiến trong hòa bình. Kim Bảng cũng là một vùng quê như thế. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đặc biệt qua trận càn tháng 8/1949, nhiều cán bộ, đảng viên, du kích và người dân Kim Bảng đã kiên cường chiến đấu, giữ vững khí tiết trước kẻ thù và anh dũng hy sinh. Sự hy sinh ấy trở thành một phần ký ức không thể phai mờ của quê hương, góp vào cuộc đấu tranh chung của toàn dân tộc vì độc lập và tự do.

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp năm 1954, đất nước bước sang một chặng đường lịch sử mới. Miền Bắc tiến hành khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội, củng cố hậu phương lớn, trong khi cả dân tộc tiếp tục sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình và thống nhất đất nước. Trong hoàn cảnh ấy, truyền thống yêu nước của các thế hệ cha anh được tiếp nối bằng một hình thức mới: lao động, phụng sự Nhân dân và tham gia xây dựng quê hương, đất nước.

Một dấu ấn tiêu biểu của sự tiếp nối ấy được ghi lại trong bức ảnh ngày 15/02/1965. Đồng chí Nguyễn Hữu Quang – Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy Nam Sách, người con quê hương Kim Bảng, nay thuộc thôn Nam Điền, xã An Phú, thành phố Hải Phòng – vinh dự có mặt đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm phong trào vệ sinh nông thôn tại xã Nam Chính, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Hưng lúc bấy giờ. Khoảnh khắc ấy mang một ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một bức ảnh tư liệu. Từ những người con Kim Bảng đã ngã xuống để bảo vệ quê hương trong kháng chiến đến những người con trưởng thành trong cách mạng, đảm nhận trọng trách và trực tiếp tham gia công cuộc kiến thiết đất nước, có thể nhận thấy một mạch nguồn truyền thống xuyên suốt các thế hệ: lòng yêu nước, sự kiên trung, tinh thần trách nhiệm và ý thức phụng sự Nhân dân. Cha anh giữ đất bằng máu xương; các thế hệ tiếp nối dựng xây đất nước bằng trí tuệ, lao động và trách nhiệm. Đó chính là cách truyền thống Kim Bảng hòa vào dòng chảy lớn của lịch sử dân tộc – từ đấu tranh giành và giữ độc lập, đến kiến thiết quê hương và xây dựng đất nước. Hôm nay, khi nhắc lại những sự kiện và con người ấy, thế hệ hiện tại không chỉ để tưởng nhớ và tự hào, mà còn để nhận lấy trách nhiệm tiếp nối: gìn giữ ký ức lịch sử, trân trọng sự hy sinh của cha ông và chung sức xây dựng quê hương Kim Bảng – Nam Điền ngày càng văn minh, đoàn kết và phát triển.

Hình ảnh đồng chí Nguyễn Hữu Quang (ngoài cùng bên phải, mặc áo sẫm mầu), Tỉnh Uỷ viên, Bí thư Huyện ủy Nam Sách, tỉnh Hải Hưng, người con quê hương Kim Bảng (nay thuộc thôn Nam Điền, xã An Phú, thành phố Hải Phòng) – vinh dự đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm phong trào vệ sinh nông thôn tại xã Nam Chính, huyện Nam Sách, ngày 15/02/1965

Hội Xuân quê hương Kim Bảng 2025

TỪ MỘT LÀNG QUÊ – BƯỚC RA CÙNG TỔ QUỐC

Triển lãm cũng dành một không gian để kể về những người con Kim Bảng trong hành trình cùng đất nước. Qua nhiều giai đoạn lịch sử, từ những bậc tiền nhân, những người tham gia phong trào cách mạng, những cán bộ, du kích, nhân dân đã hy sinh trong kháng chiến, cho tới những người con quê hương tiếp tục cống hiến trong quân đội, khoa học, giáo dục, y tế, văn hóa, kinh tế và đời sống xã hội – mỗi thế hệ đều đã góp một phần của mình vào câu chuyện chung của quê hương và Tổ quốc. “Mỗi thế hệ một nhiệm vụ – cùng chung một tình yêu quê hương và đất nước.” Đó chính là chiều sâu của hai chữ Kim Bảng. Một miền quê có thể nhỏ trên bản đồ, nhưng những con người sinh ra từ nơi ấy vẫn có thể mang theo ý chí, trí tuệ và lòng yêu nước để đóng góp cho những hành trình lớn lao của dân tộc.

Trong hành trình lịch sử của quê hương Kim Bảng, có những con người mà cuộc đời của họ không chỉ gắn với số phận riêng của một gia đình, mà còn gắn với những mất mát, hy sinh và sự tiếp nối truyền thống yêu nước của cả một vùng quê. Thượng tá, Phi công cấp I Nguyễn Đức Chiến – cựu phi công MiG-21 của Không quân Nhân dân Việt Nam – là một người con tiêu biểu như thế. Ông là con của Liệt sĩ Nguyễn Văn Bút, một trong những cán bộ, du kích và nhân dân Kim Bảng đã anh dũng hy sinh trong trận càn của thực dân Pháp ngày 10/8/1949. Xuất thân từ một gia đình có người thân ngã xuống vì độc lập, tự do của quê hương, Nguyễn Đức Chiến lớn lên cùng ký ức về sự hy sinh, mất mát và truyền thống cách mạng của mảnh đất Kim Bảng. Chính cội nguồn ấy đã hun đúc trong ông ý chí, bản lĩnh và tinh thần sẵn sàng dấn thân để tiếp bước cha anh bảo vệ Tổ quốc. Ông trưởng thành trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh, khi bầu trời miền Bắc trở thành một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Trong đội hình những phi công tiêm kích bảo vệ bầu trời Tổ quốc, Nguyễn Đức Chiến cùng đồng đội đã thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, đối mặt với lực lượng không quân hiện đại và những trận không chiến mà mỗi lần cất cánh đều có thể là một lần đối diện với sự sống và cái chết. Những ký ức ấy được ông kể lại trong bộ phim tài liệu “Những chuyến bay cảm tử” của Đài Truyền hình Việt Nam. Qua lời kể của người phi công từng trực tiếp có mặt giữa những năm tháng chiến tranh, người xem có thể cảm nhận rõ hơn sự khốc liệt của những trận đánh trên bầu trời, đồng thời hiểu sâu sắc tinh thần quả cảm của các thế hệ phi công Không quân Nhân dân Việt Nam. Đằng sau mỗi chuyến bay là trách nhiệm bảo vệ Thủ đô, bảo vệ nhân dân và bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc. Điều làm nên ý nghĩa đặc biệt của câu chuyện này không chỉ nằm ở chiến công hay những giờ phút sinh tử trên bầu trời. Đó còn là hình ảnh của một người con Kim Bảng tiếp nối truyền thống hy sinh của gia đình và quê hương để bước vào lịch sử dân tộc. Nếu người cha – Liệt sĩ Nguyễn Văn Bút – đã ngã xuống trong cuộc đấu tranh giữ làng, giữ đất, thì người con – Nguyễn Đức Chiến – lại tiếp tục cất cánh giữa bầu trời Tổ quốc để giữ trời, giữ nước. Đó là sự tiếp nối thiêng liêng giữa các thế hệ người Kim Bảng trong hành trình cùng đất nước. Từ trận càn bi tráng năm 1949 trên quê hương Kim Bảng đến những trận không chiến khốc liệt trên bầu trời miền Bắc, cuộc đời của Thượng tá Nguyễn Đức Chiến là một minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của truyền thống cách mạng. Trong cùng một dòng chảy lịch sử, quê hương Kim Bảng đã chứng kiến những người cha anh anh dũng hy sinh trên mặt đất, và cũng đã nuôi dưỡng những người con tiếp tục đứng vào hàng ngũ chiến đấu bảo vệ đất nước trên bầu trời.

THƯỢNG TÁ, PHI CÔNG CẤP I NGUYỄN ĐỨC CHIẾN
Cựu phi công MiG-21 – Người con quê hương Kim Bảng

Con Liệt sĩ Nguyễn Văn Bút – một trong những liệt sĩ hy sinh trong trận càn của thực dân Pháp ngày 10/8/1949 tại Kim Bảng

Trong Triển lãm “Sắc màu quê hương Kim Bảng trong hành trình cùng đất nước”, hình ảnh Thượng tá, Phi công cấp I Nguyễn Đức Chiến được giới thiệu không chỉ để tôn vinh một người lính Không quân, mà còn để kể câu chuyện về truyền thống yêu nước, sự hy sinh và tinh thần tiếp nối giữa các thế hệ người Kim Bảng. Câu chuyện ấy giúp người xem cảm nhận sâu sắc hơn rằng: từ một mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, những con người bình dị đã làm nên những hành trình phi thường. Từ cánh đồng, mái đình và những con đường của quê hương Kim Bảng, đã có những người con cất cánh lên bầu trời bảo vệ Tổ quốc. Hôm nay, khi đất nước thanh bình, câu chuyện về Thượng tá Nguyễn Đức Chiến và người cha liệt sĩ Nguyễn Văn Bút trở thành ký ức quý giá để thế hệ sau thêm hiểu lịch sử, trân trọng hòa bình, biết ơn những hy sinh của cha ông và ý thức hơn về trách nhiệm gìn giữ, xây dựng quê hương.

DẤU ẤN Ý NGHĨA TRONG HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA QUÊ HƯƠNG

Kim Bảng, Làng văn hoá đầu tiên của huyện Nam Sách

Trong dòng chảy đổi mới của quê hương, năm 1996 trở thành một dấu mốc đáng nhớ khi Kim Bảng, xã Phú Điền, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương xưa được công nhận là Làng văn hóa đầu tiên của huyện Nam Sách. Danh hiệu ấy không chỉ là sự ghi nhận một phong trào, mà còn là kết quả của tinh thần đoàn kết, tự quản, nghĩa tình và ý thức cùng nhau xây dựng đời sống mới của nhân dân trong làng. Từ việc gìn giữ nếp sống văn hóa, phát triển khuyến học, văn nghệ, thể thao đến xây dựng đường làng, nhà văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự và tương trợ nhau trong cuộc sống, Kim Bảng đã trở thành một trong những mô hình tiên phong của phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Từ một làng quê giàu truyền thống, Kim Bảng từng bước hòa mình vào công cuộc đổi mới của đất nước, giữ gìn hồn quê nhưng không ngừng vươn lên, để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh gắn kết cộng đồng và động lực cho phát triển.

(Đang tìm ảnh cho nội dung này)

Kim Bảng, hai lần vinh dự được Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu về thăm

Một dấu son đặc biệt trong lịch sử đương đại của Kim Bảng là hai lần vinh dự được đồng chí Lê Khả Phiêu về thăm. Ngày 06/10/2000, trên cương vị Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí về thăm Làng văn hóa Kim Bảng, gặp gỡ cán bộ và nhân dân, ân cần căn dặn quê hương tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết, phát triển kinh tế, chăm lo đời sống nhân dân và giữ vững quốc phòng – an ninh. Hơn mười năm sau, ngày 03/4/2011, đồng chí Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng Bí thư, trở lại Kim Bảng nhân dịp làng long trọng đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba. Hai chuyến thăm cách nhau hơn một thập kỷ đã trở thành ký ức sâu đậm của nhiều thế hệ người dân Kim Bảng, như một sự nối dài giữa lời căn dặn và thành quả, giữa niềm tin và hành động. Dấu chân của người lãnh đạo Đảng trên miền quê nhỏ bé ấy đã trở thành một phần ký ức quý giá, nhắc nhở các thế hệ hôm nay tiếp tục đoàn kết, gìn giữ truyền thống và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, để Kim Bảng luôn đồng hành cùng những bước phát triển của đất nước.

Ngày 06/10/2000, trên cương vị Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí về thăm Làng văn hóa Kim Bảng, gặp gỡ cán bộ và nhân dân, ân cần căn dặn quê hương tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết, phát triển kinh tế, chăm lo đời sống nhân dân và giữ vững quốc phòng – an ninh.

MỘT KIM BẢNG RẤT ĐỖI ĐỜI THƯỜNG VÀ YÊU THƯƠNG

Sau những phút giây lắng đọng của lịch sử, người xem sẽ gặp lại một Kim Bảng bình dị và tràn đầy sức sống: Dòng sông qua bốn mùa. Đồng Bông mùa lúa xanh, mùa lúa chín. Bãi Nghè, bến sông, những chiếc thuyền quê. Hình ảnh người lao động, trẻ em vui chơi, người cao tuổi, ngày Tết, hội làng, lễ chùa, những người con xa quê trở về… Đó là những sắc màu tưởng như rất đỗi bình thường, nhưng chính chúng tạo nên hình hài của quê hương trong ký ức mỗi người. Bởi: “Quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra, mà còn là nơi ký ức luôn gọi ta trở về.”

Bức tranh “Kim Bảng – Dấu xưa, hồn quê” gắn với gia đình cô Nguyễn Thị Thanh – người con dâu của làng Kim Bảng, vợ ông Nguyễn Hữu Chính. Từ tình yêu và những ký ức sâu đậm về quê hương, gia đình đã mong muốn lưu giữ bằng hội họa một hình ảnh Kim Bảng thân thuộc, bình dị và giàu bản sắc. Trong tranh là những hình ảnh gần gũi của làng quê: cổng làng, cây đa cổ thụ, cây cầu nhỏ, mặt nước, lũy tre, mái nhà và bóng dáng những người dân trong nhịp sống thanh bình. Mỗi hình ảnh như một mảnh ký ức, gợi lại không gian làng Kim Bảng xưa – nơi bao thế hệ đã sinh ra, lớn lên, gắn bó và mang theo trong mình dù đi bất cứ nơi đâu. Cô giáo Nguyễn Thị Thanh chính là người đã ấp ủ ý tưởng ghi lại hình ảnh quê hương ấy qua một bức tranh – như một cách lưu giữ “dấu xưa” và “hồn quê” Kim Bảng cho gia đình và các thế hệ mai sau. Đằng sau ý tưởng tưởng như giản dị ấy là một tình yêu quê hương lặng thầm nhưng bền bỉ và sâu sắc. Bức tranh được cô Nguyễn Thị Thanh và gia đình trân trọng treo tại phòng khách của gia đình. Vì thế, tác phẩm không chỉ là một vật trang trí, mà đã trở thành một phần của đời sống gia đình – nơi mỗi ngày những người con, người cháu có thể nhìn thấy hình bóng quê hương, nhớ về nguồn cội và những giá trị đã làm nên bản sắc của làng Kim Bảng. Đưa “Kim Bảng – Dấu xưa, hồn quê” đến với Triển lãm “Sắc màu quê hương Kim Bảng trong hành trình cùng đất nước” cũng là đưa một ký ức riêng của một gia đình trở thành ký ức chung của cộng đồng.

Ý tưởng lưu giữ hình ảnh quê hương của ông Nguyễn Hữu Chính và gia đình cô Nguyễn Thị Thanh – người con dâu của quê hương Kim Bảng.

Một bức tranh – một mái nhà – một tình yêu quê hương lặng thầm và sâu sắc

TỪ DẤU TÍCH CHIẾN TRANH ĐẾN NHỮNG MÙA BÌNH YÊN

Triển lãm không chỉ kể chuyện quá khứ. Một Kim Bảng đang đổi thay, đang kiến thiết và phát triển cũng sẽ hiện diện qua hình ảnh đường làng, nhà cửa, đời sống nhân dân, xây dựng nông thôn mới, văn hóa cộng đồng, sản xuất, kinh tế, chuyển đổi số và những ý tưởng phát triển quê hương. Đặc biệt, hình ảnh Mỏ Chả được đề xuất như một biểu tượng đầy sức gợi: từ dấu tích của chiến tranh đến mặt nước bình yên và cuộc sống sản xuất hôm nay. Một sự chuyển đổi không chỉ của cảnh vật, mà còn là hành trình của cả quê hương:

Sông Kim Bảng uốn duyên như bài hát, lời mẹ ru êm đềm tiếng yêu thương đã đi vào câu thơ bài hát “Về Kim Bảng yêu thương”

**TỪ MẤT MÁT ĐẾN HỒI SINH.

TỪ CHIẾN TRANH ĐẾN HÒA BÌNH. TỪ KÝ ỨC ĐẾN KHÁT VỌNG.**

“KIM BẢNG TRONG MẮT EM” – TRAO KÝ ỨC CHO THẾ HỆ MAI SAU

Một trong những điểm đặc biệt nhất của triển lãm là không gian dành cho thiếu nhi và thế hệ trẻ với tên gọi: “KIM BẢNG TRONG MẮT EM”. Ở đó, các em có thể kể về Kim Bảng hôm nay, Kim Bảng trong ký ức ông bà, Kim Bảng năm 2045 hay 2050 và ngôi làng mà các em mong muốn trong tương lai. Có lẽ đó chính là cách đẹp nhất để lịch sử được tiếp nối. Không chỉ kể cho con cháu biết cha ông đã sống như thế nào, mà còn giúp thế hệ trẻ suy nghĩ về câu hỏi: “Mình sẽ làm gì để quê hương ngày mai tốt đẹp hơn?” Bởi: “CHA ÔNG TRAO LẠI KÝ ỨC – THẾ HỆ HÔM NAY VIẾT TIẾP TƯƠNG LAI.”

DÒNG CHẢY KHÔNG NGỪNG

Ở cuối hành trình triển lãm, hình ảnh dòng sông Kim Bảng được dự kiến sử dụng như một biểu tượng nối quá khứ – hiện tại – tương lai. Trong dòng chảy ấy có Nhà bia, Giếng làng, Chùa làng, cánh đồng, con người, trẻ em, thành phố và Lá cờ Tổ quốc. Đó cũng chính là dòng chảy của quê hương. Thế hệ này tiếp nối thế hệ khác. Người đi trước trao lại ký ức. Người hôm nay gìn giữ và dựng xây. Con cháu mai sau tiếp tục viết những trang mới.

Chùa Làng Kim Bảng đang tiếp tục được phục dựng đẹp hơn, một trong những vị tổ đó là Thầy Sư Hạnh đang được cán bộ và nhân dân đi tìm tung tích của một nhà sư cách mạng, vì dân vì nước

MỖI NGƯỜI DÂN ĐỀU CÓ THỂ GÓP MỘT “SẮC MÀU” CHO TRIỂN LÃM

Để triển lãm thực sự là câu chuyện chung của cộng đồng, rất cần sự chung tay của nhân dân Nam Điền, những người con Kim Bảng đang sinh sống trên mọi miền đất nước, các gia đình, dòng họ, các nhà nghiên cứu, họa sĩ, nghệ sĩ và đặc biệt là thế hệ trẻ. Một bức ảnh cũ.

Một tư liệu gia đình. Một câu chuyện về ông bà. Một kỷ vật còn lưu giữ. Một bức tranh về làng. Một ký ức tưởng như rất nhỏ… Đều có thể trở thành một mảnh ghép quý giá của lịch sử Kim Bảng. Hãy cùng nhau để triển lãm không chỉ là câu chuyện của một Ban Tổ chức hay một nhóm nghệ sĩ, mà thực sự trở thành câu chuyện của cả quê hương. Để khi mỗi người bước qua không gian triển lãm, chúng ta có thể nhận ra một phần ký ức của gia đình mình, một phần tuổi thơ của mình và một phần trách nhiệm của mình đối với mảnh đất đã nuôi dưỡng bao thế hệ. Và để rồi, khi rời triển lãm, mỗi người đều mang theo một lời nhắn:

GÌN GIỮ KÝ ỨC – TRÂN TRỌNG HIỆN TẠI – CHUNG SỨC DỰNG XÂY TƯƠNG LAI.

Từ Kim Bảng yêu thương – cùng quê hương, thành phố và đất nước vươn tới tương lai.